E-Ticaret Terimleri Sözlüğü: Satıcıların Bilmesi Gereken 60+ Terim

E-ticarete başlayan herkes aynı duvara çarpar: panel "hakediş" der, reklam ajansı "ROAS" der, kargocu "desi" der ve kimse durup açıklamaz. Bu sözlük o duvarı kaldırmak için var: günlük satıcı hayatında gerçekten karşılaşacağınız terimler, birer ikişer cümlelik sade Türkçeyle. Sayfayı yer imlerine ekleyin; "bu ne demek" anında dönüp bakın.

Pazaryeri ve operasyon

Pazaryeri. Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi, birçok satıcının ürünlerini tek çatı altında sattığı platform.

Listeleme. Bir ürünün pazaryerindeki satış sayfası: başlık, görseller, açıklama ve fiyatın toplamı.

Varyant. Aynı ürünün renk, beden gibi seçenekleri. Tek listeleme altında toplanır.

SKU. Stok takibinde her ürün ve varyanta verdiğiniz benzersiz kod. "Siyah, M beden, V yaka" tek bakışta bulunsun diye var.

Barkod. Ürünün okutulabilir kimliği; pazaryeri operasyonu ve kargo süreçleri bununla döner.

Desi. Paketin hacimsel ağırlığı: en × boy × yükseklik / 3000. Kargo ücreti, desi ile tartı ağırlığından büyük olana göre hesaplanır. Ayrıntı: desi rehberi.

Kargo baremi. Kargo fiyatlarının desi-kg aralıklarına göre kademelendiği tarife tablosu.

Komisyon. Pazaryerinin her satıştan kestiği, kategoriye göre değişen pay. Ayrıntı: komisyon rehberi.

Hakediş. Kesintiler düşüldükten sonra pazaryerinin size dönemsel olarak ödediği tutar.

Buybox. Aynı ürünü birden çok satıcı satıyorsa, "sepete ekle" butonunu kazanan satıcının konumu. Fiyat, kargo süresi ve satıcı puanı belirler.

İade oranı. İade edilen siparişlerin tüm siparişlere oranı. Yüksekse ilk bakılacak yer ürün açıklamasıdır.

Stok devir hızı. Stokun belirli sürede kaç kez satılıp yenilendiği. Yavaş devir, paranın rafta beklemesi demektir.

Dropshipping. Stok tutmadan satış: sipariş gelince ürünü tedarikçi gönderir. Marj ve kontrol düşüktür, başlangıç maliyeti de.

Fulfillment. Depolama, paketleme ve kargolamanın dış bir hizmete (çoğunlukla pazaryerinin kendi deposuna) devri.

Finans

Ciro. Belirli dönemdeki toplam satış tutarı. Kâr değildir; kesintiler düşülmemiş hâlidir.

Brüt kâr. Satış geliri eksi satılan ürünün doğrudan maliyeti.

Net kâr. Bütün giderler (komisyon, kargo, reklam, vergi…) düşüldükten sonra kalan.

Kâr marjı. Kârın satış fiyatına oranı. Hesabı ve tuzakları: kâr marjı rehberi.

Markup. Maliyetin üzerine eklenen oran. Marjla karıştırılır; %50 markup, %33 marj eder.

KDV. Katma değer vergisi; satış fiyatının içindeki, devlete ait pay. Oranlar ve formüller: KDV rehberi.

E-fatura / e-arşiv fatura. Faturanın GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı) sistemleri üzerinden elektronik düzenlenen biçimleri. Hangisini kullanacağınız mükellefiyet durumunuza bağlıdır; muhasebecinize sorun.

ROI. Yatırım getirisi: kazandığınızın, harcadığınıza oranı. Genel verimlilik ölçüsü.

ROAS. Reklam harcamasının getirisi: reklamdan gelen ciro / reklam harcaması. 5x ROAS, 1 liralık reklamın 5 lira satış getirdiğini söyler — kâr getirdiğini değil; marjla birlikte okuyun.

CAC. Müşteri edinme maliyeti: bir müşteriyi kazanmak için yapılan ortalama pazarlama harcaması.

LTV (müşteri yaşam boyu değeri). Bir müşterinin sizden yaptığı tüm alışverişlerin toplam değeri. LTV, CAC'den büyükse model çalışıyor demektir.

Sepet ortalaması (AOV). Ciro / sipariş sayısı. Kampanya ve "kargo bedava eşiği" kararlarının ana girdisi.

Nakit akışı. Paranın kasaya giriş-çıkış zamanlaması. Kârlı ama nakitsiz kalmak mümkündür: stok bugün ödenir, hakediş sonra yatar.

Reklam ve dijital pazarlama

SEO. Arama motoru optimizasyonu: Google'da reklamsız üst sıralara çıkma işi.

SEM. Arama motoru pazarlaması; pratikte Google'a verilen arama reklamları.

Organik / ücretli trafik. Reklam parası ödemeden gelen ziyaret ile reklamdan gelen ziyaret ayrımı.

Anahtar kelime. Müşterinin arama kutusuna yazdığı ifade. İçeriğin ve reklamın hedefi.

CTR (tıklanma oranı). Reklamı veya sonucu görenlerin yüzde kaçının tıkladığı.

CPC. Tıklama başına ödediğiniz ücret.

CPM. Bin gösterim başına maliyet; bilinirlik kampanyalarının ölçüsü.

Dönüşüm oranı. Ziyaretçilerin yüzde kaçının hedeflenen işi (satın alma, üyelik) yaptığı. E-ticaretin en önemli tek metriği budur dense yeridir.

Yeniden hedefleme (remarketing). Sitenizi ziyaret edip almadan çıkanlara reklam gösterme.

Hedef kitle. Reklamın gösterileceği grup: ilgi alanı, yaş, konum, davranış.

A/B testi. İki varyantı (iki başlık, iki görsel) aynı anda yarıştırıp kazananı veriyle seçmek.

UTM. Linke eklenen, trafiğin nereden geldiğini söyleyen etiketler. Ayrıntı: UTM rehberi.

Landing page (açılış sayfası). Reklamdan gelen ziyaretçinin indiği, tek işe odaklı sayfa.

CTA (eylem çağrısı). "Satın al", "Üye ol" gibi, kullanıcıyı bir sonraki adıma çağıran buton veya cümle.

Lead. İletişim bilgisini bırakmış potansiyel müşteri.

Satış hunisi (funnel). Müşterinin keşiften satın almaya geçtiği aşamaların bütünü; her aşamada kitle daralır.

Influencer pazarlaması. Takipçi kitlesi olan kişiler üzerinden tanıtım.

UGC. Kullanıcıların ürettiği içerik: müşteri fotoğrafları, videoları, yorumları. Reklamdan daha inandırıcıdır.

Sosyal medya ve içerik

Reels. Instagram'ın kısa video formatı; organik erişimin bugünkü en güçlü kapısı.

Story. 24 saat görünen içerik; günlük iletişim ve anket-soru etkileşimi için.

Carousel. Tek gönderide kaydırmalı çoklu görsel; eğitim ve ürün anlatımında güçlü.

Hashtag. İçeriği aramalarda ve keşifte buldurmaya yarayan etiket.

Erişim. İçeriği gören tekil kişi sayısı.

Etkileşim oranı. Görenlerin yüzde kaçının beğeni, yorum, kaydetme gibi tepki verdiği.

Kaydetme. Kullanıcının içeriği sonrası için saklaması; algoritmaların en değer verdiği sinyallerden.

DM. Doğrudan mesaj; Türkiye'de sosyal medyadan satışın gerçekleştiği yer.

Hukuk ve uyum

KVKK. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; müşteri verisi işleyen her işletmeyi kapsar. Ayrıntı: KVKK rehberi.

Kişisel veri. Kimliği belirli veya belirlenebilir bir kişiye ait her bilgi: ad, telefon, adres, sipariş geçmişi.

Aydınlatma metni. Hangi veriyi neden işlediğinizi müşteriye açıklayan zorunlu bilgilendirme.

Açık rıza. Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan, özgürce verilmiş onay; pazarlama iletileri için gerekir.

Ticari elektronik ileti. Kampanya, duyuru gibi ticari amaçlı e-posta, SMS ve mesajlar; gönderim onaya tabidir.

İYS. İleti Yönetim Sistemi; ticari ileti onaylarının tutulduğu ulusal sistem.

Mesafeli satış sözleşmesi. İnternetten satışta satıcı ile alıcı arasında kurulan, yasal olarak zorunlu sözleşme.

Cayma hakkı. Tüketicinin, mesafeli satışta ürünü teslim aldıktan sonra 14 gün içinde gerekçesiz iade hakkı.

Ön bilgilendirme formu. Sipariş öncesi tüketiciye sunulan, ürün, fiyat, teslimat ve cayma koşullarını anlatan zorunlu form.

Çerez (cookie). Sitenizin ziyaretçi tarayıcısına bıraktığı küçük kayıt; analitik ve reklam ölçümünün temeli, aydınlatma kapsamında.

Sözlük, harita gibidir: yolu gösterir, yürümez. Instagram metninden Trendyol açıklamasına, bu terimlerin geçtiği işlerin kendisini oxxoco yapar — Türkçe, Türkiye'nin ticaretine göre.